Recensies

Recensie: Het zwarte jaar van Ineke Kraijo

Het zwarte jaar van Ineke Kraijo is een boek dat ik in eerste instantie nooit zou oppakken. Het werd geclassificeerd als non-fictie en dat lees ik niet graag. Door omstandigheden las ik het voor een Hebban leesclub en vandaag lees je wat ik van het boek vond.

Recensie: Het zwarte jaar van Ineke KraijoHet zwarte jaar by Ineke Kraijo
Published by KokBoekencentrum Non-Fictie on 3 november 2020
Genres: Young Adult, Historische fictie
ISBN: 9789026623806
Format: Hardcover
Pages: 256
Koop bij Libris
Goodreads
three-stars

Het is 1847. Ierland wordt al jaren geteisterd door een vreselijke hongersnood…
De zestienjarige Nora woont in een dorpje in het westen van Ierland. Als Nora’s vader op een dag met zijn laatste geld naar de stad vertrekt om graan te kopen, keert hij niet meer terug. Samen met haar zusje Anne besluit Nora naar hem op zoek te gaan. Dat is het begin van een gevaarlijke reis dwars door het geteisterde Ierland, waar de mensen omvallen van de honger en misdadigers vrij spel hebben.
Tijdens haar zoektocht ontmoet Nora Mary, die door haar man Michael betrokken is geraakt bij een verzetsgroep tegen de Engelse overheersers. Weet zij meer over Nora’s vader? En belangrijker nog: zal Nora haar vader ooit terugzien?

Ineke Kraijo is vooral bekend van haar vele jeugdboeken. Daarnaast schreef ze eerder de Ierland trilogie voor lezers ouder dan 15 jaar. Dit jaar voegde ze weer een historische young adult roman over Ierland aan haar indrukwekkende cv toe: Het zwarte jaar.

Het zwarte jaar speelt zich af in het Ierland van 1847. Dit jaar is een rampjaar voor de Ieren, want in het land heerst een grote hongersnood. De Ieren worden al eeuwen onderdrukt door de Engelsen, maar de afgelopen jaren is de aardappeloogst mislukt. Het is nu zelfs zo erg dat de Ierse bevolking gras eet om te kunnen overleven.

Tijdens deze hongersnood volgen we het verhaal van twee meisjes: Nora en Mary. Nora en haar zusje Anne gaan op zoek naar hun vader die naar de stad is getrokken op zoek naar eten maar nog niet terug is gekomen. Mary is medeplichtig aan een overval op een graantransport. Op een bepaald punt in het verhaal ontmoeten Mary en Nora elkaar en proberen ze de mensen van wie ze houden te redden.

De achterflap doet een indrukwekkende roman vermoeden. Helaas maakt Het zwarte jaar minder indruk dan van tevoren verwacht zou worden. De schrijfstijl is makkelijk, haast simpel te noemen. De zinnen zijn kort, wat het verhaal niet de juiste lading weet mee te geven. De gebeurtenissen gaan in een rap tempo aan je voorbij zonder echt ergens diep op in te gaan.

Dit geldt ook voor de personages. Doordat het boek vrij dun is (het telt slechts 256 pagina’s), gaat het verhaal snel aan je voorbij waardoor er te weinig ruimte is om de personages goed uit te diepen. Je leert hen hierdoor niet echt kennen en je bekijkt ze van een grote afstand. De personages zijn oppervlakkig en lijken daarnaast ook nog eens op elkaar. Het verschil tussen Nora en Mary was nauwelijks waarneembaar waardoor het lijkt alsof ze één en dezelfde persoon zijn. Dit komt het verhaal niet ten goede. Deze oppervlakkigheid maakt het verhaal emotieloos en maakt het moeilijk voor de lezer om zich in te leven in wat de personages moeten doormaken.

Ondanks het geringe aantal bladzijden heeft Kraijo een flink aantal thema’s in Het zwarte jaar verwerkt. De belangrijkste thema’s zijn honger, onderdrukking, liefde (voor zowel het vaderland als dierbaren) en vertrouwen. Al is dat laatste thema, vertrouwen, het minst uitgewerkt. Zodra Nora en Mary elkaar ontmoeten vertrouwt Nora Mary volledig. Dit is ongeloofwaardig en niet realistisch. Het zou logischer zijn geweest als ze eerst wat meer tijd met elkaar hadden doorgebracht voor er een vertrouwensband kon ontstaan. Zo zitten er wel meer ongeloofwaardigheden in het boek. Iemand blijkt toch niet dood, er zit een veel te onrealistische romance in en aan het eind van het verhaal gebeurt er nog iets dat de wenkbrauwen doet fronsen of de ogen doet rollen.

Tijdens het lezen voelde Het zwarte jaar meer aan als een jeugdboek dan als een young adult boek. In de leesclub op Hebban kwam naar voren dat dit boek eerst bedoeld was voor lezers vanaf 12 jaar, waar het veel beter voor gepast zou hebben dan voor lezers vanaf 15 jaar. Gaandeweg het schrijfproces is besloten om dit boek toch voor lezers vanaf 15 jaar te classificeren, met als achterliggende gedachte het bereiken van de 12+ lezer die wat uitdaging zoekt en de 15+ lezer die moeite heeft met lezen. Dit verklaart wellicht ook het gebrek aan diepgang dat voor de ervaren lezer echt een gemis is. Het zwarte jaar zou meer indruk hebben gemaakt als het ook echt voor de 15+ lezer geschreven zou zijn, of als het voor 12+ lezers geclassificeerd zou zijn.

Het zwarte jaar is een historische jeugdroman over de Ierse hongersnood halverwege de negentiende eeuw. Het boek is op de markt gezet als een young adult boek, maar voelt aan als een jeugdboek. De schrijfstijl is gemakkelijk, wat ervoor zorgt dat het verhaal en de personages oppervlakkig aanvoelen en het lastig is om emoties te voelen tijdens het lezen. Als je als lezer meer wilt weten over de Ierse geschiedenis is Het zwarte jaar van Ineke Kraijo wellicht niet geschikt. Voor de jeugd is dit boek een handig hulpmiddel om kennis te maken met de Ierse geschiedenis en zal het verhaal wellicht uitdaging bieden. Voor de ervaren lezer is Het zwarte jaar niet genoeg om de hang naar kennis een leesgenot te bevredigen.

2 gedachten over “Recensie: Het zwarte jaar van Ineke Kraijo”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.